Geachte Mijnheer de Eerste Minister,
De voorbije weken hebben we allemaal ondervonden dat onze zogezegde politieke crisis maar klein bier is in vergelijking met de economische crisis. Meer dan een jaar bent u vooral bezig geweest met een grote staatshervorming die er mijns inziens nooit zal komen. Intussen stond de wereld zeker niet stil. De huizencrisis in Amerika brak in alle hevigheid uit. Hypotheken werden niet meer terugbetaald en de huizen in onderpand geraakten nog nauwelijks verkocht. Een hele resem banken kwam in de problemen en bracht zo een nog grotere resem banken ook in de problemen. Een domino-effect dat met volle kracht ook onze banken raakte. Het vertrouwen in ons financieel systeem ebde weg en u moest noodgedwongen ingrijpen.
Fortis kwam als eerste zwaar in de problemen. U gaf de garantie dat niemand zijn spaargeld zou verliezen en raadde iedereen aan de kalmte te bewaren. “Fortis was een solvabel bedrijf dat tijdelijk met liquiditeitsproblemen kampte” werd ons verzekerd. Doch kon het de gemoederen niet bedaren. Spaarders bleven hun geld weghalen. De stille bankrun hield aan en de beurskoers bleef dalen. U greep in samen met uw collega’s in Nederland en Luxemburg.
De Benelux injecteerde op 28 september 11,2 miljard euro in Fortis en elk land kreeg hiervoor 49% van de aandelen van hun nationale Fortisafdeling. De helft van Fortis was dus toen 11,2 miljard euro waard, een aandeel Fortis dus zo een 5euro. Er doken alsmaar hardnekkiger wordende geruchten op dat BNP Paribas heel Fortis zou willen overnemen aan 1,60euro per aandeel. Dit was te weinig en dankzij het vers kapitaal kon Fortis in alle sereniteit verder werken en zijn problemen proberen op te lossen. Maar ook dit reddingsplan volstond helaas niet.
Vrijdagavond 3 oktober maakt u bekend dat de Nederlandse overheid de activiteiten van Fortis in Nederland volledig overneemt: Fortis Bank Nederland, Fortis Insurance en ABN Amro. Nederland betaalt er 16,8 miljard euro voor. Vanaf dan is het aan u alleen. U treedt krachtig op. U beklemtoont dat u zich niet in de luren laten leggen hebt door Nederland en dat u een goede deal uit de brand gesleept hebt. U verzekert ons bovendien dat u, om het met uw eigen woorden te zeggen, Fortis niet te grabbel zou gooien aan braderieprijzen. Een heel weekend onderhandelt u met één of meerdere partijen. Zondagavond is de kogel door de kerk. U sluit een deal met BNP Paribas. De overheid koopt in twee fases 100 procent van Fortis Bank België voor in totaal 9,4 miljard euro en beslist drie kwart daarvan te verkopen aan BNP Paribas voor 8,25 miljard euro.
Dat waardeert Fortis Bank België dus op 11 miljard euro, dus 1,6 miljard euro theoretische meerwaarde. In tijden van crisis moet er inderdaad kordaat opgetreden worden. Maar u moet toch wel de basisrechten van onze maatschappij blijven respecteren. En aangezien we niet in een communistisch land leven is het eigendomsrecht zo een basisrecht. Heel Fortis en dus ook Fortis Bank België was tot 28 september van de grote en kleine aandeelhouders van Fortis. Als u er dan op een week tijd 1,6 miljard euro meer voor krijgt, wil dit zeggen dat u er zelf te weinig voor betaalde aan de aandeelhouders. De betaling door BNP Paribas gebeurde wel in eigen aandelen. Aandelen die dus ook op hun beurt in waarde kunnen dalen. Dus nemen we aan dat u ons overheidsgeld als een goede huisvader beheert en dus daarmee rekening hield. Die 1,6 miljard euro is eigenlijk geen echte meerwaarde maar een soort buffer omdat BNP Paribas met aandelen in plaats van met cash betaalde. Slim bekeken en de koersevolutie van het aandeel BNP Paribas gaf u al overschot van gelijk. Tot zover kunnen we hier nog spreken van goed bestuur.
Wat houdt de aandeelhouder nu over aan uw goed bestuur? Zeker niet meer de 5euro die het aandeel op 28 september nog leek waard te zijn. De aandeelhouder heeft nu nog de verzekeringsactiviteiten buiten de Benelux van Fortis en 66% in een portefeuille aan rommelkredieten. De intrinsieke waarde van het Fortisaandeel ligt tussen de 3 en 3,80euro volgens alle beurshuizen die het aandeel volgen. Als dit klopt is hier opnieuw sprake van goed bestuur van uw kant. Het water stond Fortis aan de lippen en BNP Paribas wou hier volgens de geruchten misbruik van maken om Fortis binnen te rijven aan de braderieprijs van 1,60euro per aandeel. U hebt dit zogezegd verhinderd. U hebt de aandeelhouder niet in de kou laten staan en een betere prijs weten te bedingen. Ik zou er oprecht mijn hoed voor af doen.
Maar ik geloof u niet Meneer Leterme. En de markt gelooft u ook niet. Het aandeel Fortis is op de beurs helemaal geen 3euro meer waard en ook geen 3euro min een redelijke décote zoals dat bij holdings de gewoonte is. Het aandeel is op de beurs zelfs geen 1,60euro meer waard. U weet wel, de veel te lage braderieprijs die BNP Paribas voor Fortis wou geven. Hebt u de al zo fel geteisterde aandeelhouder een volledig lege schelp aangesmeerd? En wilt u er met weg komen door via een of andere vage regeling eventueel binnen 4 jaar nog enige compensatie aan de aandeelhouder te geven? U kunt ook doen zoals de Fortistop maanden deed en zeggen dat de huidige beurskoers geen weerspiegeling is van de economische realiteit. De aandeelhouder is dit echter beu gehoord en heeft hier helemaal geen boodschap meer aan.
Ik vind dat de aandeelhouder het recht heeft om te weten wat het aandeel nu eindelijk echt nog waard is. En hem de mogelijkheid geven om indien hij dit wenst deze zwarte bladzijde definitief om te slaan, is vind ik wel het minste dat u kunt doen. Als het aandeel echt 3,5euro waard is, moet dit toch op een galante manier mogelijk zijn? U zou kunnen onderhandelen met BNP Paribas dat ook de aandeelhouder zijn aandelen Fortis kan ruilen voor aandelen BNP Paribas, 1 aandeel BNP Paribas in ruil voor 20 aandelen Fortis bijvoorbeeld. De overheid zou ook 2,50euro cash kunnen geven per Fortisaandeel. Als het aandeel echt minstens 3euro waard is, zou dit zelfs nog een goede zaak zijn voor de begroting. De huidige notering en de huidige koers van het aandeel werkt als een splinter in een vinger. Het doet de wonde meer en meer verzweren en etteren. De wonde kan pas beginnen genezen eens de splinter uit de vinger verwijderd is, ook al moet er daarvoor nog een laatste keer flink op de tanden gebeten worden.
Met vriendelijke groet,
Jean-Marie